Topic: Meslek Gelişimini Etkileyen Faktörler

Mesleki Gelişimi Etkileyen Faktörler

MESLEKSEL GELİŞİMİ BELİRLEYEN ETKENLER 0

Son yıllarda mesleksel gelişim, üzerinde önemle durulan bir kavram olmuştur. bu kavram, kişinin mesleğe yönelmesinden başlayarak meslek seçimini, mesleğe girişini, mesleğe uyumunu, meslekte ilerlemesini ve emekliliğini değin süren meslek yaşamının tümünü kapsamaktadır. Süreklilik ve kapsamlılık niteliğini taşıyan bu anlamdaki meslek rehberliği için kişiye ve mesleğe ilişkin olarak dikkatle toplanmış çok yönlü bilgilere gerek vardır.

Kişi birçok içsel ve dışsal durumların etkisi altında, bir mesleğe girmeyi ve o meslekte ilerlemeyi düşünmektedir. Benzer deyişle kişinin mesleksel gelişim olanaklarını belirleyen pek çok etken bulunmaktadır. Meslek rehberliği hizmetlerinin başarılı olması, kişinin mesleksel gelişiminin belirleyicilerinin gereği gibi tanımaya ve bunlara uygun bir karara varmaya bağlı bulunmaktadır. Mesleksel gelişimin yönünü ve düzeyini belirleyen aşağıdaki gibi 6 kümede toplanabilir.

1.Ekonomik etken: Ailenin ve toplumun ekonomik düzeyi, aile ve toplum yaşamını etkileyen özdevinsel ve teknik gelişmeler, kişinin mesleksel gelişimini belirleyen ekonomik etkenlerinin belli başlılarıdır. Bir toplumda gereksinim duyulan mesleklerin sayısını ve niteliklerini genelde o toplumun ekonomik, kültürel ve teknik gelişim düzeyi belirlemektedir.

2.Politik etken: Çocuk ve gençlerin eğitimi ve bir işyerinde çalıştırmaları ile ilgili yasaları, politik güç düzenleyip yürütüyor. Bu nedenle politik güç, bireylerin mesleğe girmelerinde ve mesleksel gelişimlerinde, temel belirleyicilerden biri olarak varlık göstermektedir.

3.Bedensel etken: Bu etkenleri çocuğun özellikle beden yapısı, bedensel yeterlilik düzeyi, yaşı, boyu, ağırlığı, konuşması, sesi, güç düzeyi, cinselliği, görme ve işitme duyuları ile ilgili özellikler oluşturmaktadır. Kişinin bir mesleğe girmesi için, salt ilgi duyması ve bilişsel yetenek göstermesine yetmemekte; aynı zamanda bedensel özelliklerinin de o mesleğe girmesi elverişli olması gerekmektedir.

4.Toplumsal ruhsal etken: Toplumsal ruhsal etken denildiğinde ailenin toplumsal ekonomik yapısı, kültürel yapısı, aile içi ilişkileri; çocuğun genel ve özel yetenekleri, duygusal gelişim durumu, arkadaş ve akrabaları ile ilişkileri, içinde yaşadığı grupların beklentileri anlaşılmaktadır.

5.Edinilmiş olan deneyim: Öğrencinin genel ve mesleksel eğitimini; başarı düzeyi, ders dışı etkinliklerine katılma derecesi, girdiği işlerdeki başarısı, özel becerileri, merakları da doğrudan etkilemektedir. Bunların yanı sıra, öğrencinin aile bireyleri ile; aile dışındaki bireyleri kabul etmesi ve onlarca kabul edilmesi, onun dışındaki gruplara katılımı ile ilgili deneyimleri de genel ve mesleksel eğitimde etken olmaktadır.

6.Rastlantısal etken: Doğal yıkımlar, savaşlar, piyangodan çıkan para, ölüm gibi umulmadık bir zamandaki edinme ve yitirmeler, önceden kestirilemeyen etkenler olarak, mesleksel gelişimin yönünü belirleyebilmektedir.(Bakırcıoğlu;1994,78-79)